Yağ Filtresi Kendisi Nasıl Değiştirilir

İlk defa yağ filtresini kendim değiştirdiğimde elimde bir maşa, bir leğen ve internetten indirdiğim yarım yamalak bir tarif vardı. Filtreyi sökemedim, sıkışmıştı; sonunda tornavidayı filtrenin gövdesine saplayıp kaldıraç gibi çevirdim. Oldu oldu ama üzerime yarım litre sıcak yağ döküldü. O günden sonra öğrendiklerimi burada anlatıyorum ki siz aynı komediyi yaşamayın.

Sorun ne aslında?

Motor yağı zamanla metal talaşı, kurum ve yanma artıklarıyla dolar. Bu pislikleri tutan şey yağ filtresidir. Filtre tıkanınca içindeki bypass valfi açılır ve motor, filtrelenmemiş yağla çalışmaya başlar. Yani filtreyi değiştirmemek, yağı değiştirmemekten daha sinsi bir hatadır; çünkü yağ tertemiz görünürken içinden geçen pislik doğrudan yataklara gider.

Servisler bu işlemi genelde yağ değişimiyle birlikte yapar ve işçilik olarak ayrıca ücret yazarlar. Oysa işin kendisi, doğru aleti aldığınızda yirmi dakikalık bir uğraş. Ben ilk seferden sonra hiç servise gitmedim ve bugüne kadar bir sorun yaşamadım.

Önce filtre tipinizi öğrenin

Bu konuyu bilmeden markete gitmek en sık yapılan hata. İki tip var:

• Kartuş (spin-on) filtre: Metal gövdeli, konserve kutusuna benzeyen klasik tip. Komple sökülür, komple yenisi takılır. Eski araçlarda ve birçok Japon/Amerikan motorda bu var.
• Kağıt eleman (cartridge) filtre: Motorun üstünde plastik veya metal bir kapağın içinde duran, sadece kağıt kısmı değişen tip. Yeni nesil Avrupa motorlarının çoğunda bu kullanılıyor. Yanında mutlaka O-ring lastikleri gelir; onları da değiştirmek zorunludur.

Ruhsatınızdaki motor kodunu yedek parçacıya söyleyip doğru filtreyi almanız en sağlıklısı. Ben bir keresinde "aynı model araç" diye aldığım filtreyi takamadım, çünkü aynı modelin iki farklı motor seçeneği varmış.

Gereken malzemeler

1. Yeni yağ filtresi (ve cartridge tipiyse contaları)
2. Filtre anahtarı — kayış tipi, kepçe tipi veya filtreye özel soket
3. Yağ toplama leğeni (en az 6 litrelik)
4. Karter tapası için uygun ölçüde anahtar ve yeni tapa pulu
5. Nitril eldiven, bez, karton veya gazete
6. Rampa ya da kriko + takoz (asla sadece krikoya güvenmeyin)

Adım adım işlem

1. Motoru ılıtın, sonra bekleyin

Soğuk yağ akmıyor, kaynar yağ yakıyor. Motoru 3-5 dakika çalıştırıp durdurun, sonra 10 dakika bekleyin. Bu aralık ideal.

2. Aracı düz zemine alın ve sabitleyin

El freni çekili, vites parkta ya da birinci viteste, arka tekerlekler takozlu. Bu kısımda tembellik yapmayın.

3. Yağı boşaltın

Karter tapasının altına leğeni yerleştirin, tapayı gevşetin ve son turları elle çevirip hızla çekin. Yağ akarken üstteki yağ doldurma kapağını açın; hava girince daha hızlı boşalır.

4. Filtreyi sökün

Filtre anahtarını takıp saat yönünün tersine çevirin. Filtrenin içi doludur, sökerken altına mutlaka leğen veya kesilmiş pet şişe koyun. Söktükten sonra eski contanın motor blokunda kalıp kalmadığını mutlaka kontrol edin. İki conta üst üste binerse yağ fışkırır — bu, acemilerin bir numaralı hatası.

5. Yeni filtreyi takın

Yeni filtrenin lastik contasına parmağınızla temiz motor yağı sürün. Kuru conta sıkışır ve bir dahaki sefere sökemezsiniz. Filtreyi elle çevirerek takın; conta yüzeye değdikten sonra sadece dörtte üç ile bir tam tur daha sıkın. Anahtarla zorlamayın.

6. Tapayı takın, yağı doldurun

Yeni pulla tapayı takın, aşırı sıkmadan oturtun. Ardından üstten yağı doldurun, kapağı kapatın, motoru çalıştırıp 30 saniye bekleyin. Yağ basınç lambası sönmeli. Motoru durdurun, 5 dakika bekleyip çubuktan seviyeyi kontrol edin ve altına bakıp sızıntı olup olmadığına bakın.

Kendin yapmak mı, servise gitmek mi?

Benim önerim

Aracınız garanti kapsamındaysa ve garanti şartı periyodik servis kaydı istiyorsa, garanti bitene kadar servise gidin. Bunun dışındaki her durumda yağ filtresi değişimi kendi kendine yapılabilecek en mantıklı bakımlardan biri. İlk sefer için alacağınız filtre anahtarı ve leğen, iki değişimde kendini amorti eder.

Filtreyi tek başına değiştirmek yerine daima motor yağıyla birlikte değiştirin; ikisi ayrılmaz bir ikili. Aynı gün altındayken hava filtresine de göz atmanızı, lastik basınçlarını kontrol etmenizi öneririm. Araç altına girmişken bu küçük kontroller size ayrı bir gün kazandırır.

Çıkan atık yağı ve eski filtreyi çöpe atmayın. Kapalı bir bidona koyup yağ değişimi yapan bir işletmeye ya da atık toplama noktasına bırakın. Bir litre atık yağın kirlettiği su miktarı düşünüld